Kısırlaştırma, kedi sahiplerinin en sık sorduğu konulardan biridir: "Ne zaman yapılmalı, kedim acı çeker mi, sonrasında huyu değişir mi?" Bu yazıda dişi ve erkek kedilerde kısırlaştırmayı, ameliyat öncesi hazırlığı ve eve döndükten sonraki bakımı adım adım anlatıyoruz.
Kısırlaştırma neden önerilir?
- İstenmeyen yavruların önüne geçer. Kediler çok erken yaşta ve yılda birkaç kez yavrulayabilir.
- Dişilerde meme tümörü riskini azaltır. Bu koruma, kısırlaştırma ilk kızgınlıktan önce yapıldığında en yüksektir.
- Rahim iltihabını (pyometra) önler. Pyometra, kısırlaştırılmamış yaşlı dişilerde hayatı tehdit edebilen bir hastalıktır.
- Kızgınlık davranışlarını azaltır. Dişilerdeki yüksek sesle miyavlama ve huzursuzluk ile erkeklerdeki idrarla işaretleme, kaçma eğilimi ve kavga çoğunlukla belirgin şekilde azalır.
- Kavgayla bulaşan hastalık ve yaralanma riski düşer. Bu, özellikle dışarı çıkan erkek kediler için önemlidir.
Hangi yaşta yapılmalı?
Kediler genellikle 5–6 aylık olduklarında, yani çoğu zaman ilk kızgınlıktan önce kısırlaştırılabilir. Daha erken ya da daha geç yapılması gereken durumlar olabilir. Kesin zamanlamayı kedinizin ırkına, kilosuna ve genel sağlık durumuna göre hekiminizle birlikte belirleyin.
"Bir kez doğursun, sonra kısırlaştıralım" düşüncesinin tıbbi bir dayanağı yoktur. Tam tersine, ilk kızgınlıktan önce yapılan kısırlaştırma dişi kediyi meme tümörlerine karşı daha iyi korur.
Yetişkin ve yaşlı kediler de sağlık durumları uygunsa kısırlaştırılabilir.
Dişi ve erkek kedide ne yapılır?
| Dişi kedi | Erkek kedi | |
|---|---|---|
| İşlem | Yumurtalıkların (çoğu zaman rahimle birlikte) alınması (ovariohisterektomi / ovariektomi) | Testislerin alınması (kastrasyon / orşiektomi) |
| Anestezi | Genel anestezi | Genel anestezi |
| Kesi | Karın bölgesinde küçük bir kesi | Skrotum bölgesinde küçük kesiler |
| İyileşme | Genellikle 10–14 gün | Genellikle birkaç gün içinde |
Ameliyattan önce
- Muayene: Kediniz ameliyattan önce muayene edilir. Hekim gerekli görürse anesteziye uygunluğu kan tahlili ile değerlendirilir.
- Açlık: Ameliyattan önce kedinizin ne kadar süre aç kalması gerektiğini hekiminiz söyleyecektir. Bu süreye uyun; anestezi sırasında mide içeriğinin geri gelmesi tehlikelidir.
- Aşılar ve parazit uygulamaları: Güncel olmaları tercih edilir. Kayıtlarınızı yanınızda getirin.
- Taşıma kabı: Kedinizi kapalı ve güvenli bir taşıma kabında getirin.
Eve döndükten sonra bakım
- İlk 24 saat: Kediniz anestezinin etkisiyle uykulu ve dengesiz olabilir. Onu sessiz, ılık ve yüksek yerlere tırmanamayacağı bir odada dinlendirin.
- Mama ve su: Hekiminizin söylediği saatten sonra az miktarda su ve mama verin. İştahın ilk gün biraz azalması normaldir.
- Yarayı korumak: Kedinizin dikişleri yalamasını ya da ısırmasını engellemek için koruyucu yaka ya da ameliyat bodysi kullanın.
- Hareketi kısıtlamak: Özellikle dişilerde 7–10 gün boyunca zıplama, koşma ve tırmanmayı sınırlayın.
- Her gün yaraya bakın: Hafif kızarıklık normaldir. Şişlik, akıntı, kötü koku ya da açılma varsa bizi arayın.
- Banyo yaptırmayın: Dikişler alınana kadar yara bölgesini ıslatmayın.
- Kontrol: Dikişlerin durumu için hekiminizin belirttiği günde (genellikle 10–14 gün sonra) kontrole gelin.
Hemen aramanız gereken durumlar
- Yarada kanama, belirgin şişlik ya da açılma
- 24 saatten uzun süren iştahsızlık veya kusma
- Belirgin halsizlik, solgun diş eti, nefes almada zorluk
- Erkek kedide idrar yapamama ya da idrar yaparken ıkınma
Kısırlaştırma sonrası kilo kontrolü
Kısırlaştırılan kedilerin enerji ihtiyacı azalabilir, iştahları ise artabilir. Kilo almayı önlemek için:
- Mamayı ölçerek verin; gerekirse hekiminizin önerisiyle kısırlaştırılmış kediler için üretilmiş mamaya geçin.
- Oyun ve hareketi teşvik edin.
- Kedinizi düzenli tartın; kilo artışında hekiminize danışın.
Kliniğimizde kısırlaştırma
Ümraniye'deki kliniğimizde dişi ve erkek kedi ve köpekler için kısırlaştırma; ameliyat öncesi muayene, operasyon ve sonrasındaki kontrollerle birlikte yapılır. Ayrıntılar için kısırlaştırma hizmetimiz sayfasına, ücretler için fiyat tarifemize bakabilir ya da bizi arayabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka veteriner hekime başvurun.